Terwijl techniche analyse kijkt naar charts en prijsbewegingen, richt fundamentele analyse zich op de werkelijke waarde van een bedrijf of asset. Als je wilt weten of een aandeel ondergewaardeerd is of dat een bedrijf gezond is, moet je fundamentele analyse begrijpen. In deze beginnersgids leg ik uit wat fundamentele analyse inhoudt en hoe je het gebruikt.
Wat is Fundamentele Analyse?
Fundamentele analyse is het proces van het evalueren van de intrinsieke waarde van een aandeel door te kijken naar economische, financiële en andere kwalitatieve en kwantitatieve factoren. Het doel is natuurljk om te bepalen of een aandeel over- of ondergewaardeerd is.
De kerngedachte: elk aandeel heeft een “eerlijke waarde” gebaseerd op de fundamentals van het bedrijf. Als de marktprijs lager is dan deze waarde, is het een koopkans. Als de prijs hoger is, is het mogelijk overgewaardeerd.
Waarom Fundamentele Analyse Gebruiken?
Voor lange termijn beleggers:
- Helpt kwaliteitsbedrijven identificeren
- Vermindert risico op waardeloze bedrijven
- Geeft vertrouwen om te houden tijdens marktvolatiliteit
- Helpt bij het bepalen van fair value
Voor traders:
- Earnings reports kunnen grote prijsbewegingen veroorzaken
- Fundamentals bepalen lange termijn trend richting
- Helpt sector rotaties te identificeren
De Drie Niveaus van Fundamentele Analyse
1. Macro-economische Analyse
Kijk naar de algemene economische situatie:
- GDP groei: Groeit de economie of krimpt deze?
- Rente: Hoge rente is vaak negatief voor aandelen
- Inflatie: Beïnvloedt koopkracht en bedrijfskosten
- Werkloosheid: Indicator van economische gezondheid
- Consumentenvertrouwen: Willen mensen uitgeven?
2. Sector/Industrie Analyse
Sommige sectoren presteren beter in bepaalde economische cycli:
- Cyclische sectoren: Auto’s, luxe, toerisme – doen het goed in groeiende economie
- Defensieve sectoren: Utilities, gezondheidszorg – stabiel in recessies
- Groei sectoren: Tech, biotech – afhankelijk van innovatie en adoptie
Vraag jezelf af: is deze sector in opkomst of in verval? Wat zijn de trends?
3. Bedrijf-specifieke Analyse
Dit is waar de meeste werk zit. Analyseer het individuele bedrijf.
Belangrijke Fundamentele Ratio’s
P/E Ratio (Price-to-Earnings)
Formule: Aandeelprijs ÷ Winst per aandeel
De P/E ratio toont hoeveel je betaalt voor €1 aan winst. Een P/E van 15 betekent dat je €15 betaalt voor €1 winst.
- Lage P/E (5-10): Mogelijk ondergewaardeerd of bedrijf in problemen
- Gemiddelde P/E (15-20): Faire waardering voor meeste bedrijven
- Hoge P/E (25+): Groei verwachtingen of mogelijk overgewaardeerd
Let op: vergelijk altijd binnen dezelfde sector. Tech bedrijven hebben hogere P/E’s dan utilities.
P/B Ratio (Price-to-Book)
Formule: Aandeelprijs ÷ Boekwaarde per aandeel
Toont de verhouding tussen marktwaarde en boekhoudkundige waarde.
- P/B < 1: Aandeel handelt onder boekwaarde (mogelijk koopkans)
- P/B > 3: Markt waardeert immateriële assets hoog (zoals merk, tech)
Dividend Yield
Formule: (Jaarlijks dividend per aandeel ÷ Aandeelprijs) × 100%
Toont hoeveel rendement je krijgt uit dividenden:
- 2-4%: Gezonde dividend yield
- 6%+: Mogelijk te hoog (risico op dividend cut) of undervalued company
- 0%: Groeibedrijf dat winst herinvesteert
Debt-to-Equity Ratio
Formule: Totale schuld ÷ Eigen vermogen
Meet hoeveel schuld een bedrijf heeft versus eigen vermogen:
- < 0.5: Conservatief, weinig schuld
- 0.5-1.5: Normaal voor meeste bedrijven
- > 2.0: Hoog risico, veel schuld
Financial Statements Lezen
Income Statement (Winst & Verlies Rekening)
Toont revenue (omzet), kosten en nettowinst. Kijk naar:
- Omzetgroei: Groeit het bedrijf?
- Brutomarge: Hoeveel blijft over na productiekosten?
- Nettomarge: Hoeveel echte winst maakt het bedrijf?
- Trend over meerdere jaren
Balance Sheet (Balans)
Toont assets, liabilities en equity. Kijk naar:
- Cash positie: Heeft het bedrijf genoeg liquide middelen?
- Current ratio: Current assets ÷ Current liabilities (moet > 1 zijn)
- Schuldenlasten: Is de schuld beheersbaar?
Cash Flow Statement
Toont geldstromen in/uit het bedrijf:
- Operating cash flow: Cash uit normale bedrijfsvoering (moet positief zijn)
- Free cash flow: Geld over na investeringen (belangrijk!)
- Consistentie: Positieve cash flow over meerdere jaren
Kwalitatieve Factoren
Niet alles is in cijfers te vangen:
- Management kwaliteit: Is het management bekwaam en betrouwbaar?
- Concurrentievoordeel: Heeft het bedrijf een “moat” (beschermende barrière)?
- Merk waarde: Sterke merken kunnen premium prijzen vragen
- Industrie trends: Is de markt groeiend of krimpend?
- Regelgeving: Maar echter kunnen nieuwe regels de sector beïnvloeden?
Fundamentele Analyse in de Praktijk
Voorbeeld analyse proces:
- Identificeer interessant bedrijf of sector
- Lees laatste quarterly en annual reports
- Bereken key ratios (P/E, P/B, debt/equity)
- Vergelijk met sector peers
- Evalueer groei trajectory
- Check management en governance
- Bepaal fair value
- Besluit: kopen, verkopen of afwachten
Fundamentele vs Technische Analyse
Je hoeft niet te kiezen – veel succesvolle traders gebruiken beide:
- Fundamentals: Bepalen WAT te kopen (kwaliteit bedrijf)
- Technicals: Bepalen WANNEER te kopen (entry timing)
Voorbeeld: fundamentele analyse zegt dat Apple ondergewaardeerd is. Technische analyse helpt je het beste instapmoment te vinden (bij support level of na breakout).
Voor een diepere duik in fundamental analysis, raad ik Investopedia’s comprehensive guide aan.
Conclusie
Fundamentele analyse geeft je het grotere plaatje – het helpt je begrijpen wat je koopt en waarom. Begin met de basics: leer P/E ratios en financial statements lezen. Neem de tijd om jaarverslagen door te nemen (ja, het is saai, maar het loont). Vergelijk bedrijven binnen dezelfde sector en ontwikkel een gevoel voor wat “normale” waarderingen zijn. Met fundamentele analyse investeer je niet blind – je maakt geïnformeerde beslissingen gebaseerd op de werkelijke waarde en gezondheid van bedrijven. Combineer dit met gezonde risicomanagement en je bent goed op weg naar succesvol lange termijn beleggen.